SVEDOK Internet



Broj 1160.

Poseta
5583843

Ljudi danas žive daleko bolje nego što im se čini

Odgovor “zabranjenog”

Zašto niko neće sa Srbijom?

Ostavka, princip ili sujeta?

Dakle, „Svi Jevreji treba da umru!”


          Redakcija Pretplata Marketing Tekstovi tekst Iz starih brojeva Mali oglasi

Pogled na prestonicu Bosne i Hercegovine, mesto u kome se sreću i presecaju istočna i zapadna kultura
Sarajevo jeste gde je nekada bilo, ali nije što je nekada bilo

       Glavni grad današnje Bosne i Hercegovine osnovan je 1462. godine, a ime je dobio po dve turske reči - „saraj“ što znači dvor i „ovas“, poljana oko dvora. Ime mu je dao osnivač grada, Isa – beg Ishaković.
       Jedan od najviše opevanih gradova, mesto u kome su se kroz istoriju preplitale istočna i zapadna kultura, bogat spomenicima i tradicijom tri najveća naroda koji su živeli vekovima na njegovim prostorima Srba, Hrvata i Muslimana, ali na čijem licu se ocrtavaju i tragovi Sefarda i Hazara koji su činili veliki deo sarajevskog stanovništva između dva rata. Sarajevo i danas odiše pomešanim duhom Otomanske imperije i Habsburške monarhije i socrealističkim duhom nekadašnje Jugoslavije. Ali tu je i duh novog Sarajeva, pod uticajem islama sa Arabijskog poluostrva.
       Poslednji rat učinio je da se donekle izbriše multikulturalnost koja je bila sarajevska posebnost. To se posebno odnosi na Srbe kojih je, prema podacima iz 1991. u četiri centralne gradske opštine bilo 92.271, a danas – 10.442.
       U ovom gradu se na malom prostoru susreću četiri velike religije, pa su tako vrlo blizu smeštene jevrejska Sinagoga, džamije, dve pravoslavne crkve i katedrala i samostan Svetog Ante Padovanskog. Današnjim posleratnim Sarajevom dominiraju džamije od kojih su samo neke deo starije istorije – kao što su Careva Džamija koja je podignuta u vreme Sulejman Paše Veličanstvenog pod njegovim patronatom, ili Gazi Huserv - begova džamija nazvana po najbogatijem Sarajliji u 16. veku, koji je gradu u kome je živeo i radio ostavio brojne zadužbinarske građevine. Treća džamija koja ima posebnu istorijsku vrednost je Alipašina džamija iz 16. veka, koju je podigao Hadim Ali-paša u vreme kada je upravljao Bosanskim pašalukom.
       Ipak, većina džamija čiji se minareti danas uzdižu ka nebu iznad Sarajeva novijeg su datuma, sagrađene posle građanskog rata kao potvrda dominacije islama na ovim prostorima. Duh poslednjeg rata još lebdi nad sarajevskim ulicama. U centru grada, na gotovo svakom ćošku, stoje ploče sa natpisima koji kažu da su „srpski zločinci“ na tom i tom mestu, „počinili zločine”. Od Gradske vjećnice – jednog od simbola Sarajeva - na kojoj je postavljena tabla da su „srpski zločinci spalili preko dva miliona istorijski važnih dokumenata“, pa sve do „Parka mira” koji se tako simbolično zove, a gde je statua Rama iz Srebrenice koji doziva sina koga su, opet, „srpski zločinci odveli na streljanje”.
       Onima koji su jugonostalgičari i sećaju se vremena kada smo svi živeli u jednoj državi, ovakva obeležja i natpisi stvaraju ne baš ugodan osećaj. Ovo se ujedno čini i kao pokazatelj da politika na Balkanu još dugo neće istinski dovesti do pomirenja među narodima, jer mnogi od onih koji su učestvovali u građanskom ratu i raspadu Jugoslavije nisu spremni da shvate da svaka od strana ima i svoje žrtve, i svoje zločince, i svoju odgovornost za počinjeno.
       Do koje mere se vodi tihi rat simbolima pokazuje i to da se Saborna crkva, najveći pravoslavni hram u Sarajevu napravljen u 19. veku, nalazi u Ulici zelenih beretki, pored Trga Alije Izetbegovića. Na tom trgu čoveka koji je jedan od vinovnika poslednjeg građanskog rata na Balkanu su u parku statue tri velika pisca – Meše Selimovića, Ive Andrića i Skendera Kulenovića koji je poemom „Stojanka majka Knežopoljka” opisao bol i stradanje svake majke koja u ratu izgubi sinove. Sticajem istorijskih događaja, on je to najveće stradanje opisao kroz tugu i bol srpske majke u čijoj nesreći može da se nađe i muslimanska i hrvatska i sve majke sveta koja su izgubile decu.
       Ali plamen jugoslovenstva i dalje tinja. U Sarajevu i danas gori večna vatra u spomen na partizane oslobodioce – Srbe, Hrvate i Muslimane koji su zajednički dali živote u Drugom svetskom ratu boreći se protiv fašizma. Na svega nekoliko koraka odatle, nekada prijatelji i saborci nazivaju se neprijateljima i zločincima: brojna udruženja i organizacije koje se bave promovisanjem bošnjačke verzije događaja u ratu.
       A Miljacka teče i nosi sa sobom ispod svih 13 mostova tajne sarajevskih ljubavi, ali i tugu i krv ratova i stradanja. Sa jednog od tih mostova pripadnik „Mlade Bosne” Gavrilo Princip ubio je austrougarskog prestolonaslednika Franca Ferdinanda i njegovu suprugu Sofiju 28. juna 1914, što je bio povod za početak Prvog svetskog rata. Taj most se zvao dugo Principov most, ali mu je kao i većini ulica u Sarajevu danas promenjeno ime u - Latinski most.
       Pored tog nekada Principovog a danas Latinskog mosta, tu su i Careva ćuprija, Ajfelov most, ali jedan od najnovijih mostova koji je postao simbol Sarajeva „festina lente” (požuri polako) ispred jedne od najlepših zgrada u prestonici Bosne i Hercegovine, koja pripada Akademiji lepih umetnosti.
       S druge strane politike su ljudi: onaj običan, kako mi na Balkanu volimo da kažemo – „mali čovek“, Sarajlija, ljubazan i predusretljiv, prijateljski raspoložen prema komšijama iz nekada zajedničke države koji s nostalgijom priča o vremenu kada se živelo u jednoj državi i koji kada čuje ekavicu sa širokim osmehom dobaci „dobro nam došli”.
       I naravno, tu su i dalje neizbežni sarajevski ćevapi kod „Želja” i pite ispod sača - nešto što je preostalo tradicionalno sarajevsko i što ni jedno vreme i nikakvi ratovi nisu izmenili – kao i duh sevdalinki koji lebdi pod sarajevskim nebom.
       Sarajevo jeste gde je nekada bilo, ali nije što je nekada bilo. Ipak, Sarajevo se lako zavoli. Ne zbog politike, nego zbog istorije i kulture, zbog ljudi, Sarajlija, i onog balkanskog u njemu što tinja u svima nama...

Spomenik Srebreničkim ružama
       Ispred katedrale u Sarajevu jedna ograđena ploča sa četiri lajsne poprskana crvenom bojom. Vodič nas upozorava da ne gazimo preko nje, jer je to, kako nam je objasnio, spomenik Srebreničkim ružama. Grupa pažljivo obilazi kocku, ali vidimo da Sarajlije, a i svi drugi nesmotreno prelaze preko nje. Pitamo vodiča da objasni zahtev koji nam je uputio više znatiželjno, nego što je bilo kome bio problem da obiđe to parče betona. On nam objašnjava da je sa prethodnom grupom od kolege bosanskog vodiča koji je vodio Kineze imao neprijatnost, jer nisu znali da je to spomenik Srebreničkim ružama, pa je jedan od turista u grupe nesmotreno stao na kocku. Na to je bosanski vodič čuvši ekavicu rekao srpskom kolegi „kako eto Srbi opet gaze i čine zločine nad srebreničkim žrtvama i ništa im nije sveto“, ispričao nam je vodič.
Inat kuća
       Inat i bosansku tvrdoglavost najbolje opisuje Inat kuća, kažu poznavaoci ovih krajeva. Ona je simbol bosanskog otpora i tvrdoglavosti, a i one balkanske zacepljenosti.
       Naime, kada je građena Gradska vjećnica, na tom mestu su postojale tri kuće. Dvojica vlasnika su pristali da im se isplati za kuće i da ih uklone sa tog mesta planiranog za velelepno zdanje Gradske vjećnice, a treći na to nikako nije hteo da pristane, pa su mu kuću, kažu ciglu po ciglu preneli na drugu obalu Miljacke. I dan danas ta kuća postoji, kao simbol bosanskog, ali i balkanskog inata. Danas je u njoj nacionalni restoran.
Olimpijski grad bivše Jugoslavije
       Sarajevo je olimpijski grad bivše Jugoslavije. U februaru 1984. u prestonici tadašnje Socijalističke Republike Bosne i Hercegovine, otvorene su Zimske olimpijske igre. Maskota tih igara bio je „Vučko“. Do danas je dosta urađeno na obnavljanju sportskih objekata od tada. A početkom januara ove godine ponovo je proradila Trebevićka
       Žičara (koja je otvorena još 1959. i koja je uništena tokom rata) koja umesto nekadašnjih 12 minuta, na Trebević stiže za 15 sekundi.
      
      
      
       ------
      
      
      
       Ko se jednom napije vode sa Baš-čaršije...
      
       Simbol Sarajeva jesu Trg Sebilj i Baš- čaršija, koja je centralna trgovačka četvrt u gradu, i koja oslikava raznolikost duha bosanske varoši. Tu su i danas fildžani kovani od bronze iz kojih se pije kafa, prodavnice rahat-lokuma i bosanskih đakonija, kože, krzna, marama i brojne tipično bosanske kafane. Na ulazu u Baš-čaršiju stoji znak na kome piše – mesto gde se sreću istok i zapad.
       Pored tipičnih uskih uličica, načičkanih radnjama, na izlazu je Trg Sebilj na kome su se nekada putnici prolaznici odmarali i vodom pojili. I danas postoji verovanje ko popije vode sa sebiljske česme taj će se u Sarajevo sigurno vratiti.












































































          Redakcija Pretplata Marketing Tekstovi tekst Iz starih brojeva Mali oglasi

Designed by Ivan Markovic - XENOX